مقايسه اثربخشی دو دهان‌ شويه ايرشای ضدعفونی کننده و ضدپلاک با کلرهگزيدين بر روی فلور ميکروبی دهان

 دکتر بهزاد هوشمند* - دکتر رسول يوسفی**- دکتر زهرا خاموردی***

 *- استاديار گروه پريودنتولوژی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان.

**- دانشيار گروه ميکروبيولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان.

 ***- استاديار گروه آموزشی ترميمی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی همدان.

چکيده

 زمينه و هدف: کاربرد دهان‌شويه‎ها جهت کنترل پلاک و جلوگيری از تجمع آن بر روی دندان و سطوح لثه‎ايی مجاور جايگاه ويژه‎ای دارد. در اين مطالعه به مقايسه تاثيرات دهان‌شويه کلرهگزيدين (CHX) و ايرشا ضدعفونی کننده و ايرشا ضدپلاک بر روی ميکروارگانيسم‎های مهم هوازی که عامل تشکيل پلاک و بيماريهای پريودنتال و پوسيدگی پرداخته شده است. روش بررسی: در اين مطالعه آزمايشگاهی اثربخشی دهان‌شويه‎های توليد ايران، شامل: ايرشا (Irsha) سبز رنگ (ضدپلاک و جرم دندان) و ايرشا زردرنگ (ضدعفونی کننده)و کلرهگزيدين 2/0% (CHX) بر روی تعدادی از ميکروب‌های هوازی فلور دهان مورد بررسی قرار گرفت. آزمايشات به روش انتشار (Diffusion) انجام شد. يعنی پس از جداسازی ميکروب‌ها و قرار دادن هر يک از آنها در محيط رشد اختصاصی خود Blood agar) و يا(Muler hintone آنها را آنکوبه کرده و پس از آنکه هر يک از محيطهای رشد، پر از باکتری شده و هيچ فضای خالی باقی نماند، ديسک‎های کاغذی به قطر شش ميلی‌متر که آغشته به يک نوع دهان‌شويه ‎بود را به تعداد چهار بار در محيط رشد، برای هر يک از ميکروب‌ها قرار داده و بعد از 24-48 ساعت اقدام به اندازه‎گيری قطر هاله عدم رشد (Inhibition zone) شد. اين عمل برای هر يک از دهان‌شويه‎ها و هر يک از ميکروب‌ها انجام گرديد. داده‌های جمع‌آوری شده تحت برنامه SPSS نسخه دهم مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفت و آزمون مورد استفاده برای مقايسه گروههاOne-way ANOVA و برای مقايسه‌های دو به دوييTukey HSD بود. يافته‎ها: براساس نتايج بدست آمده از اين مطالعه ايرشا ضدپلاک در کنترل عفونتها و يا کلني‎هايی که به صورت غالب و به ترتيب اثرگذاری بر لاکتوباسيلوس (Lactobacillus) و نيسريا (Neisseria)، اس. ساليواريوس (S. salivarius)، اس. ويريدانس (S. viridans) و اس. موتانس ((S. mutans تشکيل شده، مفيد واقع شده و بر ديگر باکتری‌ها بي‎اثر است. ايرشا ضدعفونی کننده بر هوازي‎های مورد نظر بي‎اثر می‌باشد. کلرهگزيدين: در کنترل عفونتهای پيچيده متشکل از تمامی هوازيهای مورد مطالعه موثر بوده اما بيشترين اثر را بر لاکتوباسيلوس اس اپيدرميديس اعمال کرده و بعد از آن، به ترتيب اثر، بر اس اورئوس، سی ديفتروييد، برونديموناس، اس نيسيريا، اس ساليواريوس، اس موتانس، پی اوروجينوسا و در نهايت اس. ويريدانس اثرات خوب تا متوسطی اعمال مي‎کند. نتيجه‎گيری: کلرهگزيدين در اين غلظت در مقايسه با دهان‌شويه‎های رايج مورد مطالعه در اين مطالعه به غير از چند مورد خاص عامل ضدميکروبی بسيار قويتری بوده و طيف جامعتری از ميکروب‌ها را تحت تاثير قرار مي‎دهد.

کليد واژه‎ها: کلرهگزيدين - ايرشا – دهان شويه - پلاک - باکتري‎های دهان