ارزيابی اثر ضدباکتريايی و دوام اثر هيپوکلريت سديم 5/2%، کلرهگزيدين 2/0% و آب مقطر جهت شستشوی کانال (In vitro)

دکتر سيدمحسن هاشمی نيا* – دکتر سيداصغر هوايی** – دکتر محمود رجبی***

 *- استاديار گروه آموزشی اندودنتيکس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.

**- استاديار گروه آموزشی ميکروبيولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.

***- دندانپزشک.

چکيده

 زمينه و هدف: استفاده از يک ماده‌ شستشودهنده در حين عمل پاکسازی و شکل‌‌دهی کانال جهت تميز کردن و حذف مواد محرک لازم می‌باشد. هدف از اين مطالعه تعيين و مقايسـه تأثير هيپـوکلريت سـديم 5/2%، کلرهگزيدين 2/0% و آب مقطر به عنوان شستشودهنده‌های کانال بر کاهش تعداد کلنی باکتری انتروکوک فکاليس در دندانهای خارج شده انسانی می‌باشد. روش بررسی: در اين مطالعه تجربی تعداد هشتاد دندان تک ريشه پس از آماده‌سازی کانال آنها توسط باکتری انتروکوک فکاليس آلوده گرديدند. سپس دندانها مطابق شرايط کلينيکی تا فايل شماره چهل، عمل تميـزکردن ناحيـه آپيکال (Filling) و تا شماره هفتاد عمـل شکل‌دهی و مخروطی کردن کانال (Flaring) انجام شد. و در حين عمل Filing و Flaring توسط بيست سی‌سی از محلولهای مورد نظر شستشو گرديد. در خاتمه با کُن‌های کاغذی از کانال دندانها نمونه‌گيری به عمل آمد و به آزمايشگاه ميکروبيولوژی جهت شمارش کلونی(CFU) فرستاده شد. پس از شمارش اوليه کلنی دندانها مجدداً يک هفته در انکوباتور قرارداده شد و پس از اين زمان نمونه‌گيری مجدد انجام گرديد.سپس نمونه‌ها توسط آزمونهای Kruskal - Wallis و Duncan مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفت. يافته‌ها: يافته‎های اين مطالعه نشان داد که هيپوکلريت سديم و کلرهگزيدين در کاهش ميکروارگانيسم‎های داخل کانال بسيار مؤثرتر از آب مقطر است.(05/0P.V<)، اگرچه ميانگين تعداد کلنی در هيپوکلريت سديم 5/12 و در کلرهگزيدين 5/22 بود ولی اين تفاوت از لحاظ آماری معني‎دار نبود. (799/0‌=P.V)، نتايج حاصل از بررسی نمونه‌ها بعد از يک هفته نيز نشان دادند که گروه هيپوکلريت دارای ميانگين تعداد کلونی 5/42 و کلرهگزيدين ميانگين تعداد کلونی سی داشت. در نتيجه ميانگين تعداد کلونی‌ها در هر دو گروه افزايش يافته و اختلاف آنها با نمونه‌های روز اول معني‎دار بود. البته درصد افزايش در گروه کلرهگزيدين 3/33% و در گروه هيپوکلريت 240% بود. بررسی با آب مقطر هم هيچ‌گونه دوام اثری را نشان نداد. نتيجه‎گيری: اين دو ماده قادرند هنگامی که در عمل تميـز کردن ناحيـه آپيکال (Filling) و عمـل شکل دهی و مخروطی کردن کانال (Flaring) به عنوان شستشودهنده کانال ريشه استفاده مي‎شوند باکتری انتروکوک فکاليس را به طور چشمگيری از بين برده و تعداد کلنی را به حداقل برسانند در حالی‌که آب مقطر چنين توانايی را نشان نداد و ميانگيـن تعداد کلونی بسيار بالاتری داشت. همچنين کلرهگزيدين دوام اثر بيشتری را نسبت به هيپوکلريت داشت.

کليد واژه‌ها: کلرهگزيدين - هيپوکلريت سديم - ماده شستشوی کانال دندان - دوام اثر - کلنی ميکروبی - انتروکوک فکاليس