بررسی فراوانی نورالژی تری‌ژمينال در بيماران مبتلا به مالتيپل اسکلروزيس مراجعه کننده به انجمن MS ايران در سال 83-84

دکتر فرهاد اسفندياری*- دکتر مسعود رضايی**- دکتر محمد امين توکلی***- دکتر طناز ولی‌زاده****- نيلوفر امين توکلی*****

*- استاديار گروه آموزشی بيماريهای دهان و تشخيص دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتی.

**- دانشيار و مدير گروه آموزشی بيماريهای دهان و تشخيص دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی.

***- استاد و مدير گروه آموزشی راديولوژی دهان و فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتی.

****- دندانپزشک.

*****- دانشجوی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتی.

چکيده

زمينه و هدف: برخی از بيماران مبتلا به مالتيپل اسکلروزيس (Multiple Sclerosis: MS) دچار درد نورالژی تری‌ژمينال (Trigeminal neuralgia: TN) نيز می‌باشند که در صورت تشخيص غلط از طرف دندانپزشک ممکن است منجر به خارج ساختن دندان سالم بيمار شود. به همين جهت هدف از اين مطالعه بررسی فراوانی TN در بيماران مبتلا به MS مراجعه کننده به انجمن MS ايران در سال 83-1384 می‌باشد. روش بررسی: مطالعه به صورت توصيفی - مقطعی بر روی 179 بيمار با تشخيص قطعی MS (براساس روش MRI) که به صورت تصادفی ساده از ميان مراجعان به انجمن MS ايران شرکت کننده در کلاس‌های آموزشی انجمن انتخاب شده بودند انجام شد. داده‌ها براساس پرسشنامه، مصاحبه و معاينه بالينی بدست آمد. بيماران در مورد سوالات مطالعه پرسش و جوابهای آنان در پرسشنامه ثبت و مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌های بدست آمده توسط آزمون t student و Fisher exact بررسی شدند. يافته‌ها: مطالعه نشان داد 8/7% از بيماران MS به طور قطعی و 8/2% نيز به صورت مشکوک به TN مبتلا بودند. ابتلای 8/2% آنان به TN به صورت مشکوک گزارش شد. 5/76% کل بيماران مورد بررسی زن و 5/23% آنان نيز مرد بودند. 1/1% از کل بيماران مبتلا به TN مرد و 5/9% آنان زن بودند که تفاوت معنی‌داری بين دو گروه وجود نداشت. ‌سن مبتلايان به TN برابر 4/6±6/32 سال و غيرمبتلايان به TN برابر 2/8±6/35 و مدت ابتلا به بيماری MS در بيماران مبتلا به TN برابر 5/5±6/7 و در بيماران غيرمبتلا به TN برابر 8/5±6/7 بود. از نظر درماتوم مبتلا به NT، فک بالا با 8/36% بيشترين فراوانی را داشته و اطراف چشم با 6/31% و فک پايين با 1/21% در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. بروز TN در درماتوم مبتلا در 5/10% در طرف راست و در 4/47% در طرف چپ و نيز در 1/42% به صورت دوطرفه بود. همچنين در ميان مبتلايان به TN، هفت نفر معادل 8/36% دارای Trigger zone بودند. نتيجه‌گيری: در مجموع 6/10% از بيماران به TN مبتلا بوده و تفاوت معنی‌داری بين بروز آن در بيماران مبتلا از نظر سن، جنس، اولين علامت بيماری MS و مدت زمان شروع بيماری بدست نيامد. البته بيمارانی که از داروی بکلوفن استفاده می‌کردند کمتر از سايرين در معرض ابتلا به TN بودند.

کليد واژه‌ها: مالتيپل اسکلروزيس - نورالژی تری ژمينال

وصول مقاله: 4/3/1385/1383 اصلاح نهايی: 16/10/1385 پذيرش مقاله: 24/3/1386/1385

نويسنده مسئول:گروه آموزشی‌بيماريهای‌ دهان و تشخيص دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتی

 e-mail:Dr_Farhadesfandiari@yahoo.com