بررسی اثر ضد ميکروبی عصاره بره موم (Propolis) بر شايعترين ميکروارگانيسم‌های آسيب‌زای دهان (کانديدا آلبيکانس، استرپتوکوک موتانس، اکتينوباسيلوس) در شرايط آزمايشگاهی

دکتر جليل مؤمن بيت‌اللهی¹- دکتر آرش منصوريان² - دکتر معصومه اسماعيلی³ - دکتر مسعود امانلو⁴ – عبدالرضا محمدنيا⁵– دکتر نغمه بهرامی⁶

1- استاديار گروه آموزشی بيماريهای دهان و تشخيص دانشکده و مرکز تحقيقات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

2- استاديار گروه آموزشی بيماريهای دهان و تشخيص دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

3- دندانپزشک

4- دانشيار گروه آموزشی شيمی دارويی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران

5- سوپروايزر آزمايشگاه مرکز آموزشی و پژوهشی سل و بيماران ريوی

6- دندانپزشک و عضو مرکز تحقيقات دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

چکيده

زمينه و هدف: پروپوليس نوعی موم است که خواص ضد ميکروبی آن مورد مطالعه قرار گرفته و به اثبات رسيده است. اما ساختمان شيميايی اين ماده طبيعی در مناطق مختلف جهان متفاوت است. هدف از اين مطالعه بررسی خواص ضد ميکروبی نوع ايرانی اين ماده بر ميکروارگانيسم‌های آسيب زای دهان می‌باشد. روش بررسی: در اين مطالعه آزمايشگاهی برای تهيه نمونه‌های اکتينوباسيلوس،‌ نمونه‌های ميکروبی از پاکت‌های پريودنتال حقيقی جدا و به سرعت داخل ظروف شيشه‌ای دردار محيط تراسپورت قرار گرفت و در کمتر از سی دقيقه به آزمايشگاه منتقل شد. برای تهيه نمونه مربوط به استرپتوکوک موتانس و کانديدا آلبيکانس با استفاده از يک سواب استريل به ترتيب بر روی ضايعه تشخيص بالينی کانديدوزيس برای کانديدا و از نواحی پلاک با لثه و سطح اکلوزال دندانها، برای استرپتوکوک موتانس نمونه‌برداری انجام گرفت. پس از آن نمونه‌هادر محيط کشت مناسب هر کدام، به روش چاهک کشت داده شد. در هر پليت شش چاهک ايجاد گرديد و داخل دو چاهک در يک طرف محيط کشت داروی کنترل و در دو چاهک ديگر عصاره پروپوليس 30% و در دو چاهک آخر اتانول به عنوان کنترل مثبت ريخته شد. پس از خارج کردن پليت‌ها از انکوباتور، در صورتی که عصاره پروپوليس خواص ضد ميکروبی داشته باشد هاله عدم رشد قابل رؤيت بود که با استفاده از کوليس و در نور کافی قطرها اندازه گرفته و اعداد حاصل را به جدول مربوطه وارد کرده تا برای محاسبات آماری مورد استفاده قرار گيرد. اطلاعات به دست آمده توسط نرم افزار SPSS و با استفاده از آزمون Mann- whitny مورد تجزيه و تحليل آماری قرار گرفت. يافته‌ها: عصاره پروپوليس 30% اثرات ضد ميکروبی قابل توجهی بر ميکروارگانيسم‌های آسيب‌زای دهان (استرپتوکوک موتانس، کانديدا آلبيکانس و اکتيوباسيلوس اکتيوسينوم کوميتانس) داشته است. (01/0 >P.V) تأثير کلرهگزيدين به‌طور معنی‌داری از پروپوليس بيشتر بود. (01/0 >P.V) و همچنين قطر هاله عدم رشد پروپوليس برکانديدا در مقايسه با نيستاتين کمتر بوده است. هرچند نتايج بيانگر اين است که نيستاتين به‌طور معنی‌داری بهتر از پروپوليس برکانديدا آلبيکانس اثر می‌نمايد. (01/0 > P.V) نتيجه‌گيری: نتايج حاصل از اين مطالعه نشان داد که عصاره پروپوليس 30% اثرات ضد ميکروبی قابل توجهی بر ميکروارگانيسم‌های آسيب‌زای دهان (استرپتوکوک موتانس، کانديدا آلبيکانس و اکتيوباسيلوس اکتيوسينوم کوميتانس) داشته است. کليد واژه‎ها: پروپوليس – آنتی باکتريال – استرپتوکوک – کانديدا – اکتينوباسيلوس.

وصول مقاله: 11/12/1386/1383 اصلاح نهايی: 1/10/1387 پذيرش مقاله: 4/12/1387/1385

نويسنده مسئول: دکتر نغمه بهرامی، مرکز تحقيقات دندانپزشکی دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

e.mail:nbahrami@farabi.tums.ac.ir